Nhiều người khi mua nhà hay sửa nhà thường băn khoăn: căn nhà thế nào thì được xem là "vượng", thế nào là "suy"? Trong phong thủy phương Đông, có một quan niệm hay được nhắc tới là ngũ hư, ngũ thực, tức 5 chỗ thiếu khiến nhà suy và 5 chỗ thừa giúp nhà thịnh. Quan niệm này thường được dẫn từ sách Hoàng Đế Trạch Kinh, một bộ sách cổ bàn về nhà ở. Bài viết dưới đây giải thích từng điều bằng lời dễ hiểu và gợi ý cách áp dụng cho nhà phố, chung cư ngày nay.
Cần nói trước, đây là quan niệm dân gian, mang tính tham khảo. Nhìn kỹ, phần lớn các điều trong ngũ hư, ngũ thực đều có lý do rất đời thường: nhà có hơi người, có ranh giới rõ ràng, thoát nước tốt và được chăm sóc thì ở dễ chịu hơn.
Ngũ hư, ngũ thực là gì?
Theo cách hiểu phổ biến, "hư" là trống, thiếu, không được lấp đầy, còn "thực" là đầy đặn, vững vàng. Người xưa ví ngôi nhà như một cơ thể. Nếu khí trong nhà bị tán, tức là thất thoát và không tụ lại, thì việc làm ăn và sức khỏe dễ trồi sụt. Ngược lại, khi khí được giữ lại và lưu thông vừa phải, gia đình có điều kiện ổn định để phát triển.
Câu thường được dẫn có đại ý: nhà có năm điều hư khiến người nghèo hao, có năm điều thực khiến người giàu sang. Chữ "nghèo khó" hay "thịnh vượng" ở đây nên hiểu theo nghĩa rộng là sự sung túc, yên ổn, không phải lời hứa giàu có. Không có cách bày trí nào thay được công sức làm ăn và cách chi tiêu của mỗi nhà.
5 chỗ thiếu (ngũ hư) cần lưu ý
1. Nhà rộng mà người ở ít
Đây là điều được nhắc đến đầu tiên. Một căn nhà lớn nhưng chỉ có một hai người ở, nhiều phòng đóng cửa quanh năm, theo quan niệm dân gian là thiếu dương khí. Ở góc độ thực tế, phòng bỏ không lâu ngày dễ ẩm, bám bụi, có mùi, đồ đạc xuống cấp mà không ai để ý. Người ở cũng dễ có cảm giác trống trải, lạnh lẽo, nhất là vào buổi tối.
2. Cổng lớn mà nhà nhỏ
Cổng hoặc cửa chính quá to so với phần nhà phía trong bị xem là "miệng lớn, bụng nhỏ", khí vào nhiều nhưng không giữ được. Ví dụ dễ gặp là nhà ống làm cửa cuốn rộng hết chiều ngang mặt tiền, trong khi phòng khách chỉ vài mét vuông. Gió, bụi và tiếng ồn từ đường lùa thẳng vào, rất khó tạo cảm giác riêng tư cho người trong nhà.
3. Tường rào không kín
Tường bao bị nứt, sụp, hàng rào thưa hoặc có lỗ hổng được coi là nhà "hở", tài lộc khó tụ. Nhìn thực tế, tường rào không chắc chắn thì kém an toàn, dễ để kẻ gian hoặc chó mèo hoang lọt vào, người trong nhà cũng khó yên tâm khi đi vắng.
4. Giếng nước và bếp đặt không đúng chỗ
Người xưa coi giếng là Thủy, bếp là Hỏa. Hai thứ này đặt sai vị trí, chẳng hạn bếp sát miệng giếng hoặc nguồn nước nằm gần nơi ô uế, bị xem là Thủy Hỏa xung khắc. Ngày nay giếng ít còn, nhưng tinh thần vẫn áp dụng cho bếp nấu, bồn rửa, bể chứa nước và nhà vệ sinh.
5. Đất rộng, nhà ít, sân trống trải
Khu đất lớn nhưng chỉ có một căn nhà nhỏ, sân vườn mênh mông không ai chăm cũng là một điều hư. Sân bỏ hoang thì cỏ dại mọc, nước đọng, muỗi và côn trùng sinh sôi, nhìn vào thấy hoang vắng chứ không ấm cúng.
5 chỗ thừa (ngũ thực) nên có
Năm điều thực gần như là mặt ngược lại của năm điều hư. Có thể tóm gọn như sau:
- Nhà nhỏ mà người đông: nhà vừa với số người ở, lúc nào cũng có tiếng nói cười, phòng nào cũng được sử dụng.
- Nhà lớn mà cổng nhỏ: cổng, cửa có kích thước vừa phải so với ngôi nhà, khí vào từ từ và được giữ lại.
- Tường rào trọn vẹn: ranh giới rõ ràng, chắc chắn, tạo cảm giác an toàn cho cả nhà.
- Nhà nhỏ mà vật nuôi nhiều: ngày xưa là gà, lợn, trâu bò đầy chuồng, ngày nay có thể hiểu là đồ dùng, của cải đủ đầy mà vẫn ngăn nắp.
- Rãnh nước chảy về hướng đông nam: nước thải thoát dễ dàng, không đọng lại quanh nhà. Địa thế phổ biến ở nhiều vùng của Trung Hoa xưa là cao phía tây bắc, thấp phía đông nam, nên đây cũng là hướng thoát nước thuận tự nhiên.
Khi chọn mua căn hộ, nhiều gia đình kết hợp thêm việc xem hướng nhà chung cư theo tuổi để yên tâm hơn. Dù vậy, các điều thực ở trên không phụ thuộc vào tuổi gia chủ, nhà nào cũng có thể áp dụng.
Cách khắc phục 5 chỗ thiếu cho nhà phố, chung cư
Phần lớn gia đình ở thành phố không có giếng, cũng hiếm khi có sân vườn rộng. Tuy vậy, tinh thần của ngũ hư, ngũ thực vẫn áp dụng được nếu hiểu một cách linh hoạt.
Khi nhà rộng mà ít người
- Dùng phòng trống làm phòng đọc sách, phòng làm việc hoặc góc tập thể dục, để phòng nào cũng có người ra vào.
- Mở cửa sổ đón nắng và gió vài lần mỗi tuần, lau dọn định kỳ kể cả phòng ít dùng.
- Bật đèn ở hành lang, cầu thang vào buổi tối, tránh để những góc tối âm u.
- Nếu có điều kiện, mời người thân ở cùng hoặc cho thuê một phần, vừa có hơi người vừa có thêm thu nhập.
Khi cửa quá lớn so với nhà
- Đặt kệ giày thấp, bình phong hoặc vách lửng cách cửa vài bước để gió không lùa thẳng vào trong.
- Với nhà ống dùng cửa cuốn, có thể làm thêm một lớp cửa kính hoặc cửa gỗ vừa phải phía trong.
- Tham khảo thêm chuyện cửa chính nên mở vào trong hay ra ngoài để bố trí cánh cửa cho thuận tiện.
Khi thiếu tường rào hoặc tường hư hỏng
Nhà phố nên sửa ngay vết nứt, thay khóa chắc chắn, gia cố cổng nếu đã lỏng. Chung cư không có tường rào thì cửa chính chính là ranh giới, hãy giữ cửa chắc, khóa và chuông cửa hoạt động tốt. Ban công có thể trồng một hàng cây xanh hoặc dùng rèm để tạo cảm giác kín đáo.
Khi bếp và nguồn nước bố trí chưa hợp lý
Tránh để bếp nấu sát ngay bồn rửa, nên có một khoảng mặt bếp ở giữa. Bếp cũng không nên đối diện cửa nhà vệ sinh. Trước khi sửa, bạn có thể tìm hiểu cách xác định hướng nhà, hướng bếp để biết căn nhà và bếp đang quay về phía nào.
Khi sân trống hoặc ban công bỏ không
Sân rộng thì trồng cây, làm lối đi, đặt bộ bàn ghế để thường xuyên dùng tới. Ban công chung cư nên dọn bớt đồ cũ, không biến thành kho chứa. Kiểm tra lỗ thoát nước sàn để nước mưa không đọng, đây cũng là cách đơn giản để giữ đúng tinh thần "rãnh nước thông".
Những hiểu lầm thường gặp
- Nghĩ rằng nhà to là xấu: điều quan trọng là nhà có được sử dụng và chăm sóc hay không, không phải diện tích lớn hay nhỏ.
- Đập cửa, xây lại tường chỉ vì một lời phán: nên cân nhắc chi phí, kết cấu và hỏi ý kiến thợ, kỹ sư trước khi sửa.
- Coi ngũ thực là cách làm giàu: đây chỉ là điều kiện để nhà ở ổn định, còn kinh tế gia đình phụ thuộc vào công việc và cách quản lý tiền bạc.
Câu hỏi thường gặp
Nhà chung cư có cần quan tâm đến ngũ hư, ngũ thực không?
Có thể tham khảo. Căn hộ không có cổng hay tường rào riêng, nhưng vẫn có những yếu tố tương tự như diện tích so với số người, cửa chính, vị trí bếp và hệ thống thoát nước.
Nhà rộng, chỉ có hai vợ chồng ở thì nên làm gì?
Hãy dùng các phòng cho sinh hoạt hằng ngày, mời người thân đến chơi thường xuyên, giữ nhà sáng sủa và sạch sẽ. Phòng chưa dùng tới vẫn nên mở cửa thông gió định kỳ.
Rãnh nước không chảy về hướng đông nam có sao không?
Ngày nay hướng thoát nước phụ thuộc vào hệ thống chung của khu phố hoặc tòa nhà. Điều cần quan tâm nhất là nước thoát nhanh, không tắc, không đọng và không bốc mùi.
Có cần xem tuổi trước khi khắc phục không?
Nếu chuẩn bị xây mới, bạn có thể xem thêm để tham khảo. Với nhà đang ở, những việc như dọn dẹp, sửa tường, bố trí lại bếp đều làm được ngay mà không cần chờ đợi.
Lời kết
Ngũ hư, ngũ thực là một quan niệm cổ về phong thủy nhà ở với 5 chỗ thiếu và 5 chỗ thừa, đến nay vẫn được nhiều gia đình nhắc tới. Khi hiểu đúng, bạn sẽ thấy đó là những lời khuyên rất gần gũi: nhà vừa với người ở, cửa vừa phải, ranh giới chắc chắn, bếp và nước gọn gàng, thoát nước thông suốt. Hãy coi đây là gợi ý tham khảo để chăm sóc tổ ấm tốt hơn, thay vì lo lắng hay sửa chữa tốn kém khi chưa thật cần.