Bóng đè là hiện tượng bị hiểu sai nhiều nhất trong mọi chuyện liên quan tới giấc ngủ. Nó không phải giấc mơ, và cũng không phải chuyện tâm linh. Nó là một trạng thái có thật của cơ thể, đã được mô tả rõ và rất nhiều người gặp.
Hiểu đúng nó gỡ được gần như toàn bộ nỗi sợ, nên bài này nói về hiện tượng trước, phần quan niệm dân gian và con số để sau.
Bóng đè là gì
Khi ngủ sâu, cơ thể tạm khóa phần vận động để bạn không cử động theo giấc mơ. Bóng đè xảy ra khi đầu óc tỉnh trước mà phần khóa đó chưa mở. Kết quả là bạn biết mình đang nằm ở đâu, nghe được tiếng động quanh phòng, nhưng không nhúc nhích và không kêu được.
Vì não đang ở ranh giới thức và ngủ, nó thường kèm theo ảo giác: thấy bóng người trong phòng, nghe tiếng bước chân, cảm giác có vật nặng đè lên ngực. Cảm giác đè ngực rất phổ biến và chính là lý do dân gian gọi nó là bóng đè.
Trạng thái này thường kéo dài vài giây tới một hai phút rồi tự hết. Nó không gây hại cho cơ thể, dù cảm giác lúc đó rất đáng sợ.
Những gì làm bóng đè hay quay lại
- Thiếu ngủ, ngủ không đủ giấc nhiều ngày liền
- Giờ ngủ thất thường, làm ca đêm, lệch múi giờ
- Nằm ngửa, nhất là khi vừa ăn no
- Căng thẳng kéo dài hoặc vừa trải qua chuyện mệt mỏi
- Dùng chất kích thích vào buổi tối
Quan niệm dân gian về bóng đè
Người Việt xưa gọi là bóng đè vì mô tả đúng cảm giác: có bóng gì đó đè lên. Nhiều vùng xem đây là chuyện vía yếu, và có tục đổi hướng nằm, để dao dưới gối hoặc thắp hương cho yên tâm.
Những cách này không chữa được nguyên nhân, nhưng cũng không hại gì. Chúng giúp người gặp bớt sợ, và riêng việc bớt sợ đã làm giảm tần suất, vì lo lắng chính là một trong các yếu tố khiến bóng đè quay lại.
Điều đáng nói là dân gian không xem bóng đè là điềm báo về việc sắp xảy ra. Nó được xem là chuyện của cơ thể và của vía, chứ không phải lời nhắn về tương lai. Phần giải mộng thật sự nằm ở mơ thấy ma, với những giấc mơ có cốt truyện rõ ràng.
Phân biệt bóng đè với giấc mơ thật
| Dấu hiệu | Bóng đè |
|---|---|
| Biết mình đang nằm ở đâu | Có, rất rõ |
| Cử động được | Không, toàn thân bất động |
| Có cốt truyện, cảnh thay đổi | Không, chỉ một cảnh |
| Nhớ lại sau khi tỉnh | Nhớ rất rõ, khác hẳn giấc mơ |
| Cảm giác tức ngực | Rất thường |
Những trường hợp hay gặp
- Thấy bóng đen đứng ở góc phòng - ảo giác điển hình, rất nhiều người mô tả giống nhau.
- Cảm giác có người ngồi lên ngực - mô tả kinh điển, từ đó mà có tên bóng đè.
- Nghe tiếng bước chân, tiếng gọi tên - ảo giác về âm thanh, cũng rất thường.
- Muốn hét mà không ra tiếng - do phần vận động còn khóa, kể cả cơ nói.
- Cảm giác bị kéo xuống giường - ảo giác về chuyển động.
- Bị nhiều đêm liền trong một tuần - thường do thiếu ngủ dồn lại, hết khi ngủ bù đủ.
- Chỉ bị khi nằm ngửa - rất phổ biến, đổi tư thế thường giảm hẳn.
- Tỉnh hẳn rồi vẫn thấy sợ - bình thường, cảm giác dịu sau ít phút.
Con số may mắn liên quan tới bóng đè
Quy ước ngũ hành của số dùng trên toàn site: 1 và 6 thuộc Thủy - 2 và 7 thuộc Hỏa - 3 và 8 thuộc Mộc - 4 và 9 thuộc Kim - 5 và 0 thuộc Thổ.
| Trường hợp | Con số |
|---|---|
| Bóng đè nói chung | 16 - 61 |
| Thấy bóng đen trong phòng | 06 - 60 |
| Cảm giác đè ngực | 56 - 65 |
| Nghe tiếng gọi tên | 26 - 62 |
| Muốn hét không ra tiếng | 36 - 63 |
| Bị kéo xuống giường | 46 - 64 |
| Thoát ra được nhanh | 18 - 81 |
| Bị nhiều đêm liền | 11 - 66 |
| Chỉ bị khi nằm ngửa | 21 - 12 |
| Tỉnh rồi vẫn sợ | 31 - 13 |
Nỗi sợ và phần âm thuộc hành Thủy, ưu tiên số có chữ số cuối là 1 và 6. Người mệnh Mộc thì Thủy sinh Mộc, giữ nguyên số gốc. Người mệnh Hỏa thì Thủy khắc Hỏa, nên lấy con số đảo lại.
Ghép số theo can chi của ngày
Đối chiếu với số của ngày trong con số may mắn hôm nay theo 12 con giáp, vì mỗi ngày có bộ số riêng theo can chi.
Cách hạn chế bị bóng đè
Những việc có hiệu quả thật đều nằm ở giấc ngủ: ngủ đủ và đi ngủ đúng giờ, kể cả cuối tuần. Thiếu ngủ dồn lại là yếu tố hay gặp nhất.
Tránh nằm ngửa nếu bạn để ý thấy mình chỉ bị ở tư thế đó. Không ăn quá no và không dùng cà phê, trà đặc hay rượu vào buổi tối. Bớt dùng điện thoại sát giờ ngủ cũng giúp vào giấc đều hơn.
Khi đang bị, đừng cố vùng vẫy vì càng cố càng thấy nặng. Cách nhiều người thấy hiệu quả là tập trung cử động một ngón tay hoặc ngón chân, hoặc thở sâu và chậm. Trạng thái này tự hết sau ít phút.
Nếu bóng đè xảy ra gần như mỗi đêm, kèm buồn ngủ nhiều ban ngày hoặc mệt kéo dài, nên đi khám để loại trừ các nguyên nhân về giấc ngủ. Đây là việc nên làm, không phải chuyện tra số hay cúng bái.
Câu hỏi thường gặp
Bóng đè có phải bị ma đè không
Không. Đây là trạng thái của cơ thể khi đầu óc tỉnh trước phần vận động, rất nhiều người gặp và không gây hại.
Vì sao thấy bóng người trong phòng
Não đang ở ranh giới thức và ngủ nên sinh ảo giác. Rất nhiều người mô tả giống hệt nhau, đó là dấu hiệu của hiện tượng chung chứ không phải chuyện riêng của ai.
Bóng đè có nguy hiểm không
Không nguy hiểm cho cơ thể, dù cảm giác lúc đó rất đáng sợ. Nó tự hết sau vài giây tới vài phút.
Làm sao thoát ra nhanh
Đừng cố vùng vẫy. Tập trung cử động một ngón tay hoặc ngón chân, thở sâu và chậm, trạng thái sẽ tự mở.
Khi nào nên đi khám
Khi bóng đè xảy ra gần như mỗi đêm, hoặc kèm buồn ngủ nhiều ban ngày và mệt kéo dài.
Xem thêm
Đối chiếu thêm với các giấc mơ khác trong chuyên mục giải mã giấc mơ. Nếu cần tra lại sau, lưu bài giải mã bóng đè này lại.