Còn hơn một tuần nữa là đến 20/11, nhóm phụ huynh của nhiều lớp đã bắt đầu bàn nhau nên tặng cô chủ nhiệm cái gì. Có người muốn một bó hoa thật to, có người đề xuất góp tiền mua quà thiết thực, có người lại hỏi cô sinh năm bao nhiêu để chọn màu "hợp mệnh". Bài này gợi ý quà tặng 20/11 hợp mệnh thầy cô theo ngũ hành, đi kèm các mức ngân sách khác nhau. Phần phong thủy chỉ là một cách chọn màu, chọn chất liệu cho có ý tứ. Điều thầy cô nhớ lâu thường là lời cảm ơn chân thành chứ không phải giá trị món quà.
Đôi nét về Ngày Nhà giáo Việt Nam
Ngày 20/11 bắt nguồn từ một hội nghị quốc tế. Theo Báo Pháp luật Việt Nam và Cổng phổ biến giáo dục pháp luật thành phố Cần Thơ, từ ngày 26 đến 30/8/1957 Liên hiệp quốc tế các Công đoàn Giáo dục (FISE) họp tại Vácsava, thủ đô Ba Lan, có đại diện của Việt Nam tham dự, và chọn ngày 20/11 làm Ngày Quốc tế Hiến chương các nhà giáo.
Đến năm 1982, Hội đồng Bộ trưởng (nay là Chính phủ) ban hành Quyết định số 167-HĐBT ngày 28/9/1982, lấy ngày 20/11 hằng năm làm Ngày Nhà giáo Việt Nam. Số quyết định và ngày ký này khớp nhau ở các nguồn đã đối chiếu gồm Báo Pháp luật Việt Nam, Tạp chí Giáo dục Việt Nam, VTC News và Cổng phổ biến giáo dục pháp luật thành phố Cần Thơ. Năm 2026, ngày 20/11 là thứ Sáu, nhằm ngày 12 tháng 10 âm lịch. Rơi vào ngày đi học trong tuần nên phụ huynh nên chuẩn bị quà từ đầu tuần, tránh dồn việc vào sáng thứ Sáu.
Đoán mệnh thầy cô theo năm sinh
Muốn chọn quà theo mệnh, cần biết năm sinh âm lịch của thầy cô. Phụ huynh thường không tiện hỏi thẳng, nhưng có thể ước lượng qua tuổi nghề hoặc hỏi khéo qua ban đại diện lớp. Mệnh ở đây là mệnh nạp âm, hai năm liền nhau chung một mệnh. Một vài năm sinh hay gặp ở giáo viên đang đứng lớp:
| Năm sinh | Can chi | Nạp âm | Mệnh |
|---|---|---|---|
| 1965 | Ất Tỵ | Phú Đăng Hỏa | Hỏa |
| 1970 | Canh Tuất | Thoa Xuyến Kim | Kim |
| 1975 | Ất Mão | Đại Khê Thủy | Thủy |
| 1980 | Canh Thân | Thạch Lựu Mộc | Mộc |
| 1990 | Canh Ngọ | Lộ Bàng Thổ | Thổ |
| 1993 | Quý Dậu | Kiếm Phong Kim | Kim |
| 1996 | Bính Tý | Giản Hạ Thủy | Thủy |
Lưu ý người sinh đầu năm dương lịch. Năm 1975, Tết Nguyên đán rơi vào ngày 11/2, nên cô giáo sinh ngày 1/2/1975 vẫn thuộc năm Giáp Dần. May là Giáp Dần 1974 và Ất Mão 1975 cùng mệnh Đại Khê Thủy nên kết quả không đổi. Còn với năm 1996, Tết rơi vào ngày 19/2, người sinh trước ngày này thuộc năm Ất Hợi, mệnh Sơn Đầu Hỏa, khác hẳn mệnh Thủy của Bính Tý. Nếu không chắc, cứ chọn những món trung tính về màu sắc như sách, trà, thiệp viết tay.
Bảng gợi ý quà theo 5 mệnh
Nguyên tắc chọn giống như chọn màu hợp mệnh: ưu tiên màu, chất liệu của hành sinh ra mệnh và của chính mệnh đó, hạn chế màu của hành khắc mệnh. Muốn hiểu rõ lý do từng màu, bạn có thể xem bài chọn màu sắc hợp tuổi theo phong thủy.
| Mệnh | Màu nên chọn | Gợi ý quà | Màu nên hạn chế |
|---|---|---|---|
| Kim | Trắng, bạc, xám, vàng nhạt, nâu đất | Bút ký vỏ kim loại, khung ảnh bạc, bộ ấm sứ trắng, khăn lụa màu kem | Đỏ, cam, hồng đậm |
| Mộc | Xanh lá, đen, xanh dương | Chậu cây để bàn, hộp trà xanh, sổ bìa vải xanh, túi vải canvas | Trắng, bạc |
| Thủy | Đen, xanh dương, trắng, xám | Bình giữ nhiệt xanh navy, khăn quàng xanh, bút mực xanh đen, cốc sứ trắng | Vàng đất, nâu |
| Hỏa | Đỏ, hồng, cam, tím, xanh lá | Hoa tông đỏ hồng, khăn len đỏ đô, nến thơm, sổ bìa da màu đỏ rượu | Đen, xanh dương đậm |
| Thổ | Vàng, nâu, cam, đỏ | Ấm chén gốm men vàng nâu, hộp mật ong, túi da nâu, khăn len màu be | Xanh lá đậm |
Quà nhỏ mà có ý theo từng ngân sách
Dưới 100 nghìn đồng
Một tấm thiệp tự làm, một bông hoa, một hộp trà nhỏ hay cây bút đẹp là đủ. Với học sinh tiểu học, bức vẽ cô giáo do chính các con vẽ thường được giữ lại nhiều năm. Chỉ cần chọn giấy màu hợp mệnh, ví dụ cô mệnh Mộc thì giấy xanh lá, cô mệnh Hỏa thì giấy hồng, là món quà đã có thêm chút ý tứ.
Khoảng 100 đến 300 nghìn đồng
Ở mức này, chậu cây để bàn, khăn quàng, bình giữ nhiệt, bộ sổ bút là những lựa chọn dễ dùng. Cây để bàn rất hợp với thầy cô mệnh Mộc và mệnh Hỏa, nên chọn loại dễ sống như trầu bà, lưỡi hổ mini, kim tiền nhỏ, vì giáo viên bận rộn ít khi có thời gian chăm. Danh sách cây cho từng mệnh có trong bài cây cảnh hợp mệnh.
Quà tập thể của lớp
Khi cả lớp góp chung, nên thống nhất một mức đóng nhỏ, tự nguyện và công khai chi tiêu. Quà tập thể có thể là bộ ấm chén, máy lọc không khí mini cho phòng giáo viên, hoặc cuốn album ảnh và lời chúc của từng học sinh. Không nên để mức góp thành gánh nặng cho gia đình khó khăn, và tuyệt đối không so bì quà giữa các lớp.
Quà cho thầy cô lớn tuổi và thầy cô đã nghỉ hưu
Với thầy cô đã ngoài sáu mươi, ví dụ sinh năm 1962 Nhâm Dần mệnh Kim Bạch Kim, những món chăm sóc sức khỏe thường được đón nhận hơn đồ trang trí: khăn len ấm, gối tựa lưng, hộp trà thảo mộc, đèn đọc sách ánh sáng dịu. Màu trắng, kem, bạc hợp mệnh Kim lại dễ dùng. Món quà quý nhất với thầy cô đã nghỉ hưu nhiều khi chỉ là một buổi học trò cũ ghé thăm, ngồi uống chén trà và kể chuyện lớp ngày xưa.
Những món dân gian hay kiêng tặng
Dưới đây là những món một số người kiêng theo quan niệm truyền miệng. Không có căn cứ nào cho thấy chúng mang lại điều xấu, nhưng nếu thầy cô là người để ý, tránh đi sẽ khiến cả hai bên thoải mái hơn:
- Dao, kéo, vật sắc nhọn: bị gắn với ý "cắt đứt" tình cảm. Nếu muốn tặng bộ dao bếp cho thầy cô thích nấu ăn, nhiều người đưa kèm một đồng xu để coi như "mua lại".
- Đồng hồ: theo một số quan niệm gốc Hoa, cụm từ tặng đồng hồ đồng âm với từ tiễn đưa người đã khuất. Nhiều người Việt không để ý chuyện này, vẫn tặng đồng hồ làm quà kỷ niệm.
- Giày dép: có người cho rằng tặng giày dép là ngầm ý mong người nhận rời đi. Quà này cũng khó chọn đúng cỡ.
- Phong bì tiền mặt: không phải kiêng theo phong thủy, nhưng dễ gây khó xử cho giáo viên và đi ngược tinh thần của ngày tri ân.
Câu hỏi thường gặp
Không biết năm sinh của thầy cô thì chọn quà thế nào?
Chọn theo sở thích và công dụng. Sách, trà, mật ong, thiệp viết tay hay một chậu cây nhỏ đều hợp với hầu hết mọi người. Giấy gói màu kem, trắng ngà hoặc nâu nhạt là những màu trung tính, ít khi bị coi là kỵ.
Thầy giáo nam nên tặng gì?
Thầy giáo thường thích những món dùng hằng ngày: bút ký, ví da, bình giữ nhiệt, hộp trà, sổ ghi chép. Có thể chọn màu theo mệnh, ví dụ thầy mệnh Thổ chọn ví da nâu, thầy mệnh Thủy chọn bình giữ nhiệt xanh đen.
Tặng hoa 20/11 có cần hợp mệnh không?
Không bắt buộc. Nếu muốn, có thể chọn tông hoa theo mệnh: hồng đỏ cho mệnh Hỏa và Thổ, trắng vàng cho mệnh Kim, xanh tím nhạt cho mệnh Thủy, hoa có nhiều lá xanh cho mệnh Mộc. Hoa tươi đẹp, gói gọn gàng mới là điều quan trọng.
Mơ thấy thầy cô cũ dịp 20/11 có ý nghĩa gì?
Những ngày gần 20/11, nhiều người nghĩ về thầy cô nên mơ thấy họ là chuyện dễ hiểu. Muốn biết người xưa giải giấc mơ này ra sao, mời bạn xem thêm bài mơ thấy thầy giáo là điềm gì.
Lời kết
Một món quà vừa túi tiền, có màu sắc hợp ý và kèm vài dòng cảm ơn cụ thể về điều thầy cô đã làm cho con là đủ trọn vẹn cho ngày 20/11. Hy vọng các gợi ý về quà tặng 20/11 hợp mệnh thầy cô giúp phụ huynh và học sinh chọn được món quà nhẹ nhàng, đúng tinh thần tri ân mà không thành áp lực.