Nhà ống, nhà phố nhiều tầng ở Việt Nam thường có cầu thang. Đặt cầu thang ở đâu quyết định cả lối đi lại, ánh sáng và gió trong nhà. Nhiều nhà vì tiết kiệm diện tích nên bố trí cầu thang ở giữa nhà, và đây là vị trí phong thủy kiêng nhất.
Chi tiết quyết định là cầu thang có cắt ngang lõi trung tâm của ngôi nhà hay không. Lõi trung tâm là nơi khí tụ lại. Cầu thang đặt đúng vào đó làm khí luôn chuyển động, không còn chỗ tụ.
1. Ảnh hưởng của cầu thang tới phong thủy ngôi nhà
Cầu thang nối các tầng với nhau và dẫn khí từ tầng dưới lên tầng trên, giống như mạch máu của ngôi nhà. Cầu thang đặt hợp lý giúp ánh sáng và gió đi khắp nhà, các tầng đều có sinh khí.
Cầu thang đặt sai được cho là làm sức khỏe người trong nhà kém đi, tiền bạc hao hụt. Nhìn theo kiến trúc, cầu thang sai chỗ thường làm phòng bị cắt vụn, lối đi chéo qua phòng khách, nhà tối ở giữa.
Ba yếu tố người ta hay xét khi nói về cầu thang là vị trí, hướng đi lên và số bậc. Vị trí quyết định khí trong nhà có tụ được hay không. Hướng đi lên quyết định khí đi thuận hay ngược. Số bậc là phần tính theo vòng Sinh, Lão, Bệnh, Tử mà nhiều gia đình vẫn giữ khi xây nhà.
Trong ba yếu tố đó, vị trí là thứ khó sửa nhất sau khi đã đổ sàn. Vì vậy nếu nhà còn đang trên bản vẽ, nên bàn kỹ vị trí cầu thang với kiến trúc sư trước khi chốt mặt bằng.
2. Tại sao không nên bố trí cầu thang ở giữa nhà?
2.1. Theo yếu tố phong thủy
Trung tâm ngôi nhà được ví như trái tim. Cầu thang đặt ở đây như một vết cắt chia đôi ngôi nhà, khí ở tâm nhà liên tục bị kéo lên kéo xuống.
- Người trong nhà được cho là dễ bất đồng, mỗi người một ý.
- Tiền bạc khó giữ, làm ra nhưng không tích lũy được.
- Cơ hội làm ăn hay đến rồi đi, khó nắm bắt.
- Nếu chân cầu thang lại nhìn thẳng ra cửa chính, khí trong nhà theo cầu thang thoát ra ngoài, càng xấu hơn.
2.2. Dựa theo ngũ hành
Trung cung, tức vị trí giữa nhà, thuộc hành Thổ. Cầu thang là nơi khí chuyển động mạnh, đặt ở trung cung bị gọi là trảm tâm sát, tức thế chém vào tim nhà. Dân gian cho rằng thế này dễ khiến gia đạo không yên. Đây là quan niệm, không phải lời báo trước, nhưng nên tránh khi còn đang thiết kế.
3. Vị trí cầu thang nên chọn
Vị trí đẹp nhất là sát một bên tường hoặc ở góc nhà, không nhìn thẳng ra cửa chính và không đâm vào cửa phòng ngủ, cửa bếp. Cầu thang nên đi lên theo chiều kim đồng hồ khi nhìn từ dưới lên, dân gian gọi là thuận chiều.
Số bậc thang thường được tính theo vòng Sinh, Lão, Bệnh, Tử. Đếm từ bậc đầu tiên, bậc cuối nên rơi vào chữ Sinh, tức số bậc chia cho 4 dư 1, ví dụ 17, 21, 25 bậc.
| Số bậc | Rơi vào chữ | Đánh giá |
|---|---|---|
| 17, 21, 25 | Sinh | Tốt nhất |
| 18, 22, 26 | Lão | Tạm được |
| 19, 23, 27 | Bệnh | Nên tránh |
| 20, 24, 28 | Tử | Nên tránh |
Ví dụ nhà ba tầng, mỗi tầng cao 3,6 m, chiều cao mỗi bậc khoảng 17 cm thì mỗi tầng cần chừng 21 bậc, vừa đúng chữ Sinh. Khi số bậc tính ra rơi vào Bệnh hoặc Tử, kiến trúc sư thường chỉnh chiều cao bậc thêm vài mm hoặc thêm một chiếu nghỉ để đổi số bậc, không ảnh hưởng tới việc đi lại.
Nhà đang xây có thể chọn ngày khởi công, đổ sàn, làm cầu thang bằng công cụ xem ngày động thổ làm nhà.
4. Cách hóa giải phong thủy cầu thang giữa nhà
Cách triệt để nhất là dời cầu thang sang một bên, nhưng nhà đã xây thì thường không làm được vì liên quan kết cấu. Khi đó có thể dùng các cách sau.
Chân cầu thang nhìn thẳng ra cửa chính thì đặt bình phong hoặc chậu cây lớn ở giữa. Gầm cầu thang có thể làm tủ kín, đặt chậu cây ưa bóng, nhưng không đặt bàn thờ, bếp hay giường ngủ dưới gầm.
Cầu thang cũng không nên đâm thẳng vào khu bếp, vì bếp là nơi giữ lửa và tài lộc. Cách sắp xếp bếp, bàn ăn trong nhà phố hẹp xem thêm ở bài phong thủy phòng bếp kiêm phòng ăn.
Câu hỏi thường gặp
Cầu thang giữa nhà có thật sự xấu không?
Theo phong thủy là thế chia đôi ngôi nhà, khí không tụ. Về kiến trúc, nhà dễ bị tối và lối đi chéo qua phòng.
Số bậc cầu thang bao nhiêu là tốt?
Số bậc chia 4 dư 1 để bậc cuối rơi vào chữ Sinh, ví dụ 17, 21, 25 bậc.
Có nên đặt nhà vệ sinh dưới gầm cầu thang?
Không nên. Gầm cầu thang nên để gọn, làm tủ kín hoặc đặt cây xanh ưa bóng.
Không dời được cầu thang thì làm gì?
Giữ gầm thang sạch, thêm đèn và cây, bịt mặt đứng bậc hở, đặt bình phong nếu chân thang nhìn thẳng ra cửa.
Xem thêm
Các nguyên tắc khác khi xây và sửa nhà có trong chuyên mục phong thủy ngũ hành. Lưu bài bố trí cầu thang ở giữa nhà này để mang tới buổi làm việc với kiến trúc sư.